Sự Cảm Nhận Màu Sắc – Phần 1: Ánh Sáng

Khi nói đến cách mắt chúng ta cảm nhận màu sắc, thực tế mắt chúng ta có thể dễ dàng bị đánh lừa. Nguyên nhân một phần là do bộ não khiêm tốn của chúng ta, nó phải xử lý một lượng rất lớn thông tin, và thường sẽ xử lý theo cách tốt nhất có thể. Đôi khi mắt chúng ta bị lừa do gen di truyền hoặc môi trường sống. Tất cả chúng ta thấy màu sắc sẽ hơi khác nhau một chút. Nhưng trên hết, ánh sáng là là yếu tố có tác động lớn nhất đến cách chúng ta cảm nhận màu sắc.

Không đi sâu quá vào các vấn đề kĩ thuật, sau đây sẽ là phần giới thiệu về cách ánh sáng ảnh hưởng đến nhận thức của chúng ta về màu sắc.

Mô hình màu Cộng RGB

Nhiệt độ của ánh áng

Quang phổ áng sáng khả kiến, chúng ta hay gọi là cầu vồng (RGBIV), gồm các bức xạ điện từ trong khoảng từ 380 – 720 nm và được chia thành 3 màu chính: đỏ, xanh lá và xanh dương. Chúng ta có thể kết hợp 3 màu chình đó ở các mức độ khác nhau để thành thành hàng triệu màu sắc. Khi chúng ta kết hợp chúng với mức độ bằng nhau. Chúng ta có ánh sáng trắng.

Đây là nền tảng của mô hình màu cộng – RGB – và là cơ sở cho khả năng cảm nhận màu sắc của con người.

 

Màu trắng không phải là không có màu.

Nghe thật lạ phải không, các vật thể, bản thân chúng không có màu sắc. Chúng chỉ có các đặc tính xác định các bước sóng ánh sáng nào bị hấp thụ và bước sóng khoảng nào bị phản xạ. Nó là một hỗn hợp các ánh sáng bị phản xạ đi vào mắt chúng ta và cho chúng ta nhận thức về màu sắc.

Hãy nghĩ về một chiếc xe hơi đỏ đang đậu dưới ánh sáng đèn đường. Tất cả ánh sáng của đèn halogen chiếu vào nó, nhưng chúng ta chỉ thấy màu đỏ. Đó là vì, sơn của xe hấp thụ các dải ánh sáng màu xanh lá cây và xanh dương của ánh sáng trắng và chỉ phản xạ lại màu đỏ. Khi bạn nhìn vào chiếc xe, võng mạc của bạn sẽ nhận được ánh sáng màu đỏ phản chiều vào, và nó gửi thông điệp cho não: Đó là xe màu đỏ.

Sắc độ của màu đỏ trên xe sẽ thay đổi khi nhiệt độ màu của ánh sáng mặt trời thay đổi. Hình dưới đây sẽ cho bạn thấy điều đó.

Vào buổi trưa, chiếc xe chắc chắn sẽ có màu đỏ tươi, nhưng sẽ bị ám xanh hơn dưới bầu trời đêm và sẽ có vẻ ngả vàng dưới ánh đèn huỳnh quang và ánh sáng chiều tà. Tuy nhiên, khi không có điểm tham chiếu nào, tất cả sẽ trông như có màu đỏ.

Hiện tượng nhớ màu có thể làm bạn cảm thấy như đang bị mất trí.

Bộ não của chúng ta đã “học” được các vật thể trông sẽ như thế nào, và chúng ta thường áp dụng kiến thức đó vào mọi thứ chúng ta nhìn thấy.

Lấy ví dụ như màu trắng. Tạp chí, tờ báo và giấy in đều là màu trắng hết, nhưng nếu bạn đặt chúng cạnh nhau, bạn sẽ thấy mỗi màu trắng sẽ trông hơi khác. Giấy in báo sẽ ngã vàng hơn, và bên cạnh tờ báo giấy in sẽ có vẻ sáng hơn bạn nghĩ. Đó là bởi vì mắt chúng ta có khuynh hướng nắm bắt phần sáng nhất của khung cảnh, mặc định nó là trắng và đánh giá các màu khác liên quan đến “mức sáng” này.

Dưới đây là một ảo ảnh quang học tuyệt vời từ “Beau Lotto” minh họa cách bộ nhớ màu của chúng ta có thể thay đổi hoàn toàn diện mạo của màu sắc.

Hình ảnh ô vuông ở trung tâm của mặt trên và mặt trước của khối rubik trông có vẻ khác nhau. Màu cam ở mặt trước và màu nâu ở mặt trên, bạn thấy đúng không? Nhưng khi bạn che đi những phần còn lại ở xung quanh, bạn sẽ thấy màu sắc thực sự của hai ô đó. Đó là bởi vì bộ não của chúng ta tác động vào nguồn sáng trong tiềm thức và chỉnh sửa màu sắc của mặt trước trong tâm trí chúng ta là khu vực đó bị bóng che lại. Thật kì lạ phải không?

Nếu không có điểm tham chiếu, mỗi chúng ta sẽ cảm nhận màu sắc theo cảm nhận riêng của mình. Những người khác nhau thu nhận các dấu hiệu thị giác khác nhau, điều này thay đổi cách chúng ta giải thích và cảm nhận màu sắc. Điều này đặc biệt quan trọng trong các ngành công nghiệp mà màu sắc chính xác là yếu tố cực kì quan trọng.

(Nguồn: X-Rite)

Shares

Form Bình luận

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *