Sự Cảm Nhận Màu Sắc – Phần 4: Đặc điểm của con người

Trong Series này chúng ta đã tìm hiểu về nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến cách chúng ta cảm nhận màu sắc, và những gì chúng ta có thể làm để đảm bảo rằng màu sắc chúng ta cảm nhận là chính xác.

Ánh sáng, sự mệt mỏi của mắt, hiệu ứng nền đều có thể ảnh hưởng đến sự cảm nhận màu sắc của chúng ta. Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về những giới hạn của mắt và bộ não của chúng ta và cách để nhận biết các khiếm khuyết đó, đặc biệt là với những người làm công việc liên quan đến quan sát và đánh giá màu sắc.

Bạn có bị mù màu không? Hãy đọc thông tin dưới đây để biết nhé. (Bật mí: cuối bài sẽ có bài test để kiểm tra)

Bộ test arnsworth-Munsell 100 (FM 100) của X-Rite

Sự khiếm khuyết màu sắc

Tình trạng mù màu thực sự, khi một người chỉ nhìn thấy màu xám, thực sự khá hiếm. Sự thiếu hụt màu sắc phổ biến hơn nhiều. Trên thực tế, cứ 13 nam giới thì có một người biểu hiện một số dạng hiếu hụt về màu sắc. Đối với phụ nữ, nó ít hơn nhiều, chỉ khoảng 1/300.

Thủ phạm của việc này là một gen lặn trên nhiễm sắc thể X. Vì phụ nữ mang 2 nhiễm sắc thể X nên rất hiếm khi có khuyết tật trên cả 2. Nhưng nam giới chỉ có 1 nhiễm sắc thể X, vì vậy nếu gen khiếm khuyết có mặt, chúng ta sẽ bị mù màu.

Có một số khiếm khuyết về màu sắc phổ biến, nhưng phổ biến nhất là “mù màu xanh lục, đỏ”. Bạn có nhớ các hóa chất nhạy cảm với màu sắc được tìm thấy trong mắt người không? Khi chúng ta nhìn chằm chằm vào một vật thể một vài giây, chúng sẽ cạn kiệt dần khỏi tế bào hình nón và bắt đầu gửi thông tin không chính xác đến bộ não của chúng ta. Có gì đó sai sai với các hóa chất nhạy cảm với màu sắc đó nữa.

Mắt của chúng ta chỉ nhìn thấy 3 họ màu: đỏ, xanh lá cây và xanh lam. Bằng cách thêm những màu này với số lượng khác nhau, chúng ta có thể thấy hàng ngàn hàng vạn màu khác. Nếu hai chất hóa học nhạy màu (như đỏ và xanh lá) đều hoạt động, hoặc nếu 1 trong 2 không hoạt động, bộ não chúng ta không thể tính toán và phán đoán màu sắc chính xác.

Ngay cả khi cả 3 hóa chất nhạy màu đều hoạt động, có nhiều giới hạn vật lý khác có thể anh hưởng tới khả năng nhận màu chính xác của chúng ta.

Tuổi tác

Khi chúng ta già đi, cảm nhận màu sắc của chúng ta trở nên tệ hơn. Carotene, một protein sắc tố là nguyên nhân gây ra sự phá hủy bằng cách xâm nhập vào giác mạc và khiến nó từ từ chuyển sang màu vàng. Bạn sẽ khó mà nhận thấy nó đang xảy ra, nhưng một khi bắt đầu, nó sẽ hoạt động liên tục.

May thay, sự cảm nhận màu sắc không chỉ là bẩm sinh, mà còn là 1 kĩ năng có thể học được. Những người chịu trách nhiệm đánh giá và so sánh màu sắc trở nên ngày càng giỏi hơn sau khi làm việc, luyện tập nhiều và có thể vượt qua được sự ảnh hưởng của tuổi tác.

Trí nhớ màu kém.

Bạn đã bao giờ tới cửa hàng mua sơn và cố gắng chọn một màu từ mẫu sơn tường sao cho phù hợp với sofa và bộ rèm cửa nhà bạn từ trí nhớ chưa? Cách đó có được không? Trí nhớ về màu sắc của con người tệ vô cùng. Ngay cả khi để 2 màu trong cùng 1 phòng để xem chúng có trùng khớp hay không cũng là vô ích.

Để so sánh các màu, bạn cần quan sát chúng khi đặt cạnh nhau, trong một môi trường trung tính. Tốt nhất là trong điều kiện sáng được kiểm soát.

Các vấn đề khác về cuộc sống.

Căng thẳng, bệnh tật và thuốc men đều đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến các chức năng của cơ thể. Mắt của chúng ta không thể nào tránh khỏi các tác nhân đó trong cuộc sống. Ngay cả những ảnh hưởng về văn hóa, khu vực và dân tộc, cũng có thể tác động đến cách chúng ta cảm nhận màu sắc. Kính của bạn có phủ UV không? Danh bạ của bạn có màu xanh lam để giúp bạn tìm thấy chúng khi chúng rơi trên sàn phòng tắm không? Mặc dù chỉ là những điều nhỏ nhặt, nhưng chúng có thể ảnh hưởng tới cách chúng ta cảm nhận màu sắc.

Một mẹo là hãy lưu ý đến những điều nhỏ bé đó, để có thể điều chỉnh cách chúng ta nhìn màu.

 Bạn có bị khiếm khuyết về màu sắc không?

Bài kiểm tra khiếm khuyết màu sắc của Ishihira

Bạn thấy gì? Một vòng tròn nhiều chấm màu? Có gì nữa không? Nếu bạn không thấy số 6 trong vòng tròn bên trái và số 2 ở vòng tròn bên phải, chắc là bạn thuộc một dạng khiếm khuyết màu nào đó. May mắn thay, có một cách dễ hơn để biết chắc chắn.

Có một số bài test để xác định nếu một cá nhân có thị lực màu sắc bình thường hay không. Một trong số chúng là bài test Farnsworth-Munsell 100 (FM 100) bạn có thể đặt từ X-Rite. Rất đơn giản. Bạn chỉ việc xếp các các khay màu theo thứ tự màu sắc. Tuy bài test đơn giản, nhưng số lượng ô màu có thể làm bạn hơi căng thẳng một chút. Sư khác nhau về sắc độ rất nhỏ nên bạn cần phải cảm nhận màu sắc rất tốt để có thể hoàn thành chúng.

Hệ thống chấm điểm FM 100 trông sẽ như thế này:

 

 

 

 

 

 

 

 

Kết quả bên trái thể hiện một người phân biệt màu sắc rất tốt, nhưng không phải là hoàn hảo. 4 hình khối nhô ra ở giữa thể hiện các ô màu sắp xếp sai. Một kết quả hoàn hảo sẽ là một vòng tròn đồng đồng tâm hoàn hảo ở trung tâm.

Kết quả bên phải thiếu các hóa chất nhạy cảm với màu sắc cần để nhận biết các sắc thái của màu xanh. Biểu đồ này thể hiện một trong các dạng khiếm khuyết màu sắc thường gặp, có tên là duteranopia.

Hãy tự test bằng một số bài test trên mạng. Nếu bạn thấy mình có vẻ khiếm khuyết về màu sắc và cần phải làm các công việc liên quan đến đánh giá, so sánh màu sắc. Hãy làm một bài kiểm tra vật lý đầy đủ để kiểm tra về khả năng cảm nhậm màu sắc của chính bạn.

Shares

Form Bình luận

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *